Burgemeester start lokale 'Viering 100 jaar kiesrecht 2017-2019'!

Datum: dinsdag 12 december 2017

Vandaag, 12 december 2017, om 12.00 uur precies is het één eeuw geleden dat in iedere gemeente in het Koninkrijk der Nederlanden de koninklijke publicatie van de Grondwet werd afgekondigd. Deze afkondiging vond plaats op het bordes, de pui of gewoon voor de deur van het ‘huis der gemeente’. Het kiesrecht is met veel strijd verworven, maar is helaas nog niet vanzelfsprekend. Niet iedereen die dat mag gaat naar de stembus, en in heel veel landen heeft niet iedereen (vrij) kiesrecht. "Goed om bij stil te staan dus," vindt burgemeester Backhuijs.   

We staan tussen 2017 en 2019 extra stil bij de invoering van de evenredige vertegenwoordiging 100 jaar geleden: het algemeen mannenkiesrecht, het passief vrouwenkiesrecht (1917) en het actief kiesrecht voor vrouwen (1919).

Frans Backhuijs: "Als burgemeester draag ik de viering van 100 jaar kiesrecht een warm hart toe. Ik vind het mijn taak om te stimuleren dat onze lokale geschiedenis over het algemeen kiesrecht op diverse wijzen gepresenteerd wordt. Met activiteiten rondom het thema kunnen wij de inwoners van Nieuwegein bewustmaken van dit vrijheidsbeginsel. Een democratie bestaat op vele plaatsen ter wereld niet en stemrecht en vrijheid van meningsuiting zijn geen vanzelfsprekendheden. De gebeurtenis 100 jaar kiesrecht biedt de kans om het voorrecht van even in een democratisch land positief onder de aandacht te brengen."

In het hele land vinden activiteiten plaats, zoals theatervoorstellingen, tentoonstellingen, symposia, bijeenkomsten en publicaties. Vrouwenorganisaties hebben een reeks activiteiten op stapel staan, die de betekenis van het vrouwenkiesrecht onder de aandacht brengen. Achtergrondinformatie en een agendaoverzicht van activiteiten is te vinden op 100jaarkiesrecht.nl. Voor onze gemeente is in samenwerking met de Nieuwegeinse erfgoedinstellingen en Het Utrechts Archief een globaal programma ‘Viering 100 jaar Kiesrecht 2017-2019’ vastgesteld.

Activiteiten in Nieuwegein

  • Tentoonstelling in atrium van Stadshuis Historische Kring/Bibliotheek
  • Lezing 100 jaar kiesrecht Historische Kring/Bibliotheek
  • Themanummer Cronyck de Geyn Uitgave van de 3 erfgoedinstellingen
  • Start digitalisering verslagen Gemeente Nieuwegein/Het Utrechts Archief (raadsvergaderingen 1814-heden)
  • Dixie-on-tour voor scholieren Gemeente Nieuwegein
  • Het grote verkiezingsdebat Gemeente Nieuwegein/De Kom

Na een lange strijd werd met de ‘Pacificatie van 1917’ het kiesstelsel en het kiesrecht ingrijpend gewijzigd. Ook werd de schoolstrijd opgelost. De strijd vond plaats tussen verschillende stromingen in het parlement. De liberalen en socialisten wilde het algemeen kiesrecht invoeren. De confessionelen eisten financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs. Het kabinet-Cort van der Linden (1913-1918) voegde deze elementen samen in één grondwetswijziging. Hierbij kregen ze de noodzakelijke twee-derde meerderheid.

Gemeenten wordt gevraagd om aandacht te besteden aan de plaatselijke historie van het algemeen kiesrecht. Deze kieswetswijziging heeft immers ook op lokaal voor verandering gezorgd. Burgemeester Frans Backhuijs nam het voortouw om stil te staan bij deze historische gebeurtenis. Dit gebeurt allereerst aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen (21 maart 2018), vervolgens tijdens de Provinciale staten- en waterschapsverkiezingen (20 maart 2019) en daarna tijdens de Europees Parlementsverkiezingen (6-9 juni 2019).