De Nederlandse bodem ligt vol met kabels en leidingen. Om schade aan deze kabels en leidingen te voorkomen is iedereen (zowel bedrijven als particulieren) wettelijk verplicht om graafwerkzaamheden te melden bij het Kadaster. Ook zijn alle netbeheerders (eigenaars van kabels en/of leidingen) verplicht om zich te registreren bij het Kadaster. Deze verplichtingen zijn vastgelegd in de Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION). De WION wordt ook wel grondroerdersregeling genoemd.

Opdrachtgevers van graafwerkzaamheden hebben de verantwoordelijkheid om gravers de gelegenheid te geven zorgvuldig te graven. De opdrachtgever moet daarvoor voldoende tijd en geld reserveren. Zo kan de graver in de praktijk ook echt zorgvuldig werken.

Particulieren hoeven zichzelf en hun eigen kabels en leidingen niet te registreren bij het Kadaster. Als particulier bent u wel verplicht een graafmelding te doen als u mechanisch gaat graven. Met mechanisch graven bedoelen we alle werkzaamheden in de grond die u niet met een schop uitvoert. U betaalt voor die melding € 24,00.

Een melding doet u via KLIC-Online op de website van het Kadaster. Laat u zich dan eerst als 'grondroerder' (= graver) bij het Kadaster registreren. Zie ook verder bij Bent u een grondroerder (lees: graver)? Vaak, en dit is ook aan te raden, doet de aannemer dit die u inhuurt. Hij moet bekend zijn met de te volgen procedure.

De grondroerdersregeling geldt ook voor agrariërs (zoals veehouders, landbouwers en tuinders).

  • Alle agrarische grondbewerkingen vallen onder de meldplicht.
  • Registreer u eerst als agrariër bij het Kadaster, voordat u een graafmelding kunt doen. Een derde partij, bijvoorbeeld een loon- of grondverzetbedrijf, kan ook voor u een graafmelding doen. In dat geval hoeft u zich niet zelf te registreren.
  • Doe voor het uitvoeren van grondbewerkingen op het eigen bedrijf een graafmelding bij het Kadaster.
  • De melder krijgt vervolgens van de netbeheerders informatie over de ligging van kabels en leidingen in de grond van het eigen bedrijf.
  • De meldplicht voor agrariërs is in principe eenmalig, zolang u niet dieper dan 50 cm in de grond werkt en als u weet dat de ligging van kabels en leidingen in de grond niet is veranderd.
  • Grondwerken dieper dan 50 cm, zoals draineren en diepploegen, moet u wel elke keer opnieuw melden.
  • Elke graafmelding kost € 24,00.

Kleinere netbeheerders zijn bijvoorbeeld hotels, conferentieoorden en banken. Alle kleinere netbeheerders zijn verplicht om zich te registreren bij het Kadaster. Daarbij moet u ook het gebied opgeven waar u kabels en leidingen in de grond heeft liggen.

Heeft u dat gedaan? Dan ontvangt u alle graafmeldingen voor die gebieden waarin uw kabels en leidingen liggen. Alle netbeheerders moeten de exacte positie van hun kabels en leidingen (met een nauwkeurigheid van 1 meter aan weerszijden van een kabel en/of leiding) digitaal en gevectoriseerd (omzetten van rasterafbeeldingen naar lijntekeningen) beschikbaar stellen. Zo kunnen ze aansluiten bij het elektronische uitwisselingssysteem KLIC-Online. Vanaf dat moment verloopt het proces van het doen van een graafmelding tot het ontvangen van het kaartmateriaal volledig automatisch en digitaal.

‘Grondroerders' zijn bijvoorbeeld aannemers of groenbedrijven.

  • Het is verplicht om bij elke 'mechanische grondroering' een graafmelding te doen. Onder grondroering verstaat de wet niet alleen machinaal graafwerk, maar bijvoorbeeld ook heiwerk, het uitbaggeren van een sloot of het uitvoeren van een gestuurde boring. Uitgangspunt is dat voor alle werkzaamheden in de ondergrond die kabel- of leidingschade tot gevolg kunnen hebben, u een graafmelding moet doen.
  • U kunt ook in de voorbereidingsfase al een oriëntatiemelding doen. Het resultaat is hetzelfde als een graafmelding, maar in dat geval weten het Kadaster en de netbeheerders dat u nog niet daadwerkelijk gaat graven.
  • Het Kadaster brengt de graaf- of oriëntatiemelding in rekening. Per melding is dat € 24. Daarbij stuurt het Kadaster een factuur achteraf.
  • Ziet u een afwijkende ligging van een kabel en/of leiding in het veld (afwijking groter dan 1 meter rechts of links ten opzichte van de tekening)? Dan moet u dit melden bij het kadaster. Deze zal de netbeheerder op de hoogte stellen. De netbeheerder moet zijn tekeningen binnen 30 dagen aanpassen.
  • Met het KLIC-onlinesysteem kunt u elektronisch een graafmelding doen. Daarvoor is het wel nodig dat u zich als grondroerder bij het Kadaster aanmeldt. U ontvangt de tekeningen via het Kadaster digitaal (PDF) op een universele ondergrond.
  • U moet 'zorgvuldig graven'. Het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte (CROW) heeft dit begrip uitgewerkt in publicatie 250: 'Richtlijn zorgvuldig graafproces'. Deze richtlijn kunt u bij het CROW bestellen. Let op: Voor graafwerkzaamheden door een telecommunicatiebedrijf (voor hun kabelnetwerk) en een nutsbedrijf (voor hun leidingennetwerk) gelden ook nog aparte regels en procedures. Kijk voor meer informatie hierover op de pagina kabels en leidingen.