Beschermde dorpsgezichten

Nieuwegein is twee beschermde dorpsgezichten rijk. Het van rijkswege beschermde dorpsgezicht Vreeswijk en het gemeentelijk beschermde dorpsgezicht Jutphaas.

In 1965 is een gedeelte van de oude kern van Vreeswijk door het Rijk aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het beschermde gebied omvatte de Oude Sluis, de daaraan gelegen bebouwing en de directe omgeving van de Hermvormde Kerk. In 1984 is het beschermde gebied uitgebreid, waarbij de oude nederzetting bij het beschermde gebied werd getrokken. Het betrof de Spuisluis met daaraan gelegen bebouwing, de lintbebouwing langs de Vaartse Rijn tot de Koninginnenlaan, een gedeelte van de Lek voor de beide sluizen en fort Vreeswijk. Het doel van de aanwijzing was "de karakteristieke met de historische ontwikkeling samenhangende structuur en ruimtelijke kwaliteit van het gebied te onderkennen als zwaarwegend belang bij de verdere ontwikkelingen binnen het gebied". (Afkomstig uit Beschrijving beschermd dorpsgezicht Vreeswijk.)

Onderaan deze pagina staan een contourkaart, een adressenlijst en een beschrijving van het beschermd dorpsgezicht Vreeswijk.

Beschermd dorpsgezicht Jutphaas

In december 2011 heeft de gemeenteraad een gedeelte van Jutphaas aangewezen als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Het gaat om het gebied tussen de Buxtehudelaan en de Schoolstraat, langs de Vaartse Rijn. Dit oude lint aan de westzijde van de Vaartse Rijn is vanaf de 15e eeuw ontstaan langs de belangrijke waterweg tussen Utrecht en de Lek. Hier staan het voormalige raadhuis van de gemeente Jutphaas, een voormalige herberg, een oude smederij, het complex rond de rooms-katholieke Nicolaaswerk en diverse ambtswoningen.
Jutphaas wordt beschouwd als een karakteristieke dorpskern met een hoge historische waarde. Door een deel van Jutphaas aan te wijzen als beschermd dorpsgezicht wil de gemeente Nieuwegein de identiteit van dit deel van Nieuwegein behouden voor toekomstige generaties. Een beschermde status betekent wel het een en ander voor de bewoners in het gebied. Wat dit betekent voor de bewoners in het gebied kunt u lezen op deze website bij veelgestelde vragen.
Het aangewezen gebied bestaat uit het gebied Herenstraat-Utrechtsestraatweg tussen de Buxtehudelaan en de Schoolstraat.