Resultaten onderzoek Merwedelijn: ondergrondse ligging meest wenselijk

Inwoners van Utrecht en Nieuwegein willen het liefst dat de Merwedelijn zoveel mogelijk ondergronds wordt aangelegd. Deze tram is de toekomstige hoogwaardige OV-verbinding tussen Utrecht Centraal, Groot Merwede en de polder Rijnenburg en moet de grootste woningbouwlocatie van Nederland bereikbaar maken.

U Ned – een samenwerkingsverband van Rijk, provincie Utrecht en gemeenten – onderzocht verschillende varianten en routes van de Merwedelijn. Eind dit jaar moet dit leiden tot een voorkeursalternatief.

De Merwedelijn is nodig om ongeveer 75.000 woningen en 40.000 werkplekken mogelijk te maken aan de zuidwestkant van Utrecht. U-Ned onderzocht welke variant hieraan de grootste bijdrage levert. Ook moet te grote drukte op Utrecht Centraal worden voorkomen.

Voor het onderzoek waren 4 varianten van de Merwedelijn in beeld: een tunnel, verdiepte ligging, viaduct en combinatie van viaduct en verdiepte ligging. Ook onderzocht U-Ned 2 verschillende routes in Nieuwegein: de route van het bestaande spoor of een nieuwe route over een nieuwe brug over het Amsterdam-Rijnkanaal en langs de A.C. Verhoefweg.

In het onderzoek zijn de technische mogelijkheden van de varianten en routes van de Merwedelijn uitgewerkt. De varianten verschillen van elkaar in bijvoorbeeld de mate van overlast tijdens de bouwfase en gevolgen voor de omgeving als de tram eenmaal rijdt. Denk aan zichtbaarheid, geluid en trillingen. Een tunnel heeft de minste gevolgen voor de omgeving, een viaduct het meest. Een tram in verdiepte ligging veroorzaakt de meeste overlast tijdens de aanleg.

Om tot een voorkeursvariant te komen werden ook organisaties, bedrijven en inwoners naar hun mening gevraagd. In april voerde U-Ned gesprekken met stakeholders en bijna 2.500 inwoners uit Utrecht en Nieuwegein vulden een digitale vragenlijst in. Daaruit bleek dat de meeste mensen positief staan tegenover een tram in een tunnel.

De tram in verdiepte ligging zien velen als alternatief voor de tunnel. Daarbij vragen ze wel om genoeg mogelijkheden om veilig over te steken en willen ze maatregelen tegen geluidsoverlast. Het viaduct kreeg de meeste negatieve reacties, vooral door de gevolgen voor de openbare ruimte. De meningen zijn verdeeld over de beste route in Nieuwegein. Sommigen zien kansen voor meer groen en minder geluidsoverlast. Anderen zijn bang dat de bestaande halte Zuilenstein wordt verplaatst. 

Lees voor alle resultaten het participatierapport(Verwijst naar een externe website).

Op basis van alle resultaten is op dit moment een ondergrondse ligging van de Merwedelijn het beste idee. Daarmee zijn beide routes in Nieuwegein en de onderzochte haltes op Utrecht Centraal nog mogelijk. Het benodigde geld is er nog niet. Uit het onderzoek blijkt dat de varianten allemaal niet binnen het budget van € 1,2 miljard vallen. Alleen als de Merwedelijn maar voor een deel wordt aangelegd, is er genoeg geld.

De komende maanden werkt U Ned aan een voorkeursalternatief dat past bij de doelen van de MIRT-verkenning OV en Wonen. Ondertussen voert de regio gesprekken met het Rijk over extra geld. Eind 2025 is het onderzoek klaar. Daarna besluiten bestuurders over een voorkeursalternatief. In 2026 kunnen inwoners reageren op het voorstel en wordt een besluit genomen.

Meer informatie over de MIRT-verkenning OV en Wonen staat op de website van U Ned(Verwijst naar een externe website).