Verkennende fase Merwedelijn afgerond

De ministers van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de colleges van de provincie Utrecht en de gemeenten Utrecht en Nieuwegein hebben het plan voor het eerste deel van de Merwedelijn ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden van Utrecht en Nieuwegein en Provinciale Staten van Utrecht. Ook is de Tweede Kamer geïnformeerd over het gezamenlijke voorstel. In het plan, ook wel voorkeursbeslissing genoemd, wordt een tram in verdiepte ligging voorgesteld tussen Utrecht Centraal en Westraven.

De voorkeursbeslissing gaat uit van een tram die vanaf Utrecht Centraal, onder het Beatrixgebouw, naar Westraven rijdt met 2 of 3 haltes onderweg. De tram wordt deels open en deels overdekt. Hiermee wordt reizen tussen Utrecht en Nieuwegein sneller, verkeersveiliger en betrouwbaarder. De verbinding is belangrijk voor de toekomstige woningbouw in Groot Merwede en Rijnenburg.

Voor de zomer konden inwoners en andere belanghebbenden reageren op de plannen. Ook waren er inloopbijeenkomsten en gesprekken met betrokken partijen. Eerder is inwoners gevraagd welke variant van de tramlijn hun voorkeur had. De reacties zijn verwerkt in de voorkeursbeslissing. Zo is meer aandacht besteed aan de fiets, is beter uitgelegd waarom een geboorde tunnel afviel en is duidelijker beschreven hoe het voorkeursalternatief eruitziet. Sommige reacties bevatten aandachtspunten voor bijvoorbeeld de bouwfase.

Bij goedkeuring van de raden en staten, wordt de voorkeursbeslissing begin 2027 ondertekend door de betrokken minister en bestuurders. Daarmee komt een einde aan de verkenningsfase. De volgende stap is om de plannen voor de tram tot in detail uit te werken. Rijk en regio leggen hiervoor afspraken vast in een bestuursovereenkomst, onder meer over samenwerking, kostenverdeling en besluitvorming. Ook in de volgende fase kunnen inwoners en belanghebbenden meedenken over de plannen.

In januari 2026 is besloten om de verdere besluitvorming over de Merwedelijn tussen Utrecht Centraal en Nieuwegein City op te splitsen in 2 delen. Rijk en regio werken eerst het traject van Utrecht Centraal, via de Europalaan, tot Westraven verder uit. Voor dit eerste deel van de Merwedelijn is financiering beschikbaar.

Aan dit besluit ging een breed onderzoek vooraf: de MIRT-verkenning OV en Wonen. Daarin zijn verschillende routes en oplossingen voor de Merwedelijn onderzocht en met elkaar vergeleken op onder andere bereikbaarheid, haalbaarheid, kosten en milieueffecten. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek en aanvullende investeringen is gekozen voor de opsplitsing in 2 delen. 

Het tweede deel betreft de verdere doortrekking vanaf Westraven richting Nieuwegein City en Rijnenburg. Voor dit deel is op dit moment nog geen financiering vanuit het Rijk beschikbaar en is aanvullend onderzoek naar het tracé door Nieuwegein nodig. Rijk en regio voeren momenteel het aanvullende onderzoek uit en bereiden gezamenlijk een startbeslissing voor een verkenning naar de doortrekking naar Nieuwegein City en Rijnenburg voor.