Welkom op de liveblog

Volg in deze liveblog de updates over de gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein!

Burgemeester Marijke van Beukering presenteert de voorlopige uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Lokale Vernieuwing/VSP is vooralsnog de grootste Nieuwegeinse partij. De partij kreeg 24,4 procent van de stemmen.

25.635 kiezers brachten hun stem uit. Het (voorlopige) opkomstpercentage komt hiermee op 47,7. In 2022 was dit 42,5%.

De stemmen van de eerste vier stembureaus zijn geteld. Daarmee hebben we een allereerste tussenstand. Let op: de volgorde van de partijen is gebaseerd op lijstnummer.

De stembureaus zijn gesloten en nu worden alle stemmen geteld. De spanning op het Stadshuis is voelbaar. Wat zal het worden? De uitslagenavond is begonnen!

Het Stadshuis wordt klaargemaakt voor de grote uitslagenavond. Alle kandidaten, oud-raadsleden en medewerkers van de gemeente wachten vanaf 21 uur samen vol spanning op de verkiezingsuitslag.

En natuurlijk bent u als inwoner van Nieuwegein ook van harte welkom! Er is voor iedereen een hapje en een drankje, onze huisband zorgt voor gezellige muziek en rond 1 uur ’s nachts verwachten we de officiële uitslag van de verkiezingen bekend te maken.

Bij de verkiezingen van 2022 leek het er even op dat vrouwen voor het eerst in de meerderheid zouden zijn in de Nieuwegeinse gemeenteraad. Uiteindelijk startte de raad met een kleine voorsprong voor de mannen: 17 mannen tegenover 16 vrouwen. Dit jaar zou dat zomaar kunnen kantelen. Met zeven vrouwelijke lijsttrekkers en drie mannelijke is de toon in ieder geval gezet. Uiteindelijk gaat het natuurlijk vooral om sterke kandidaten en goede ideeën voor de stad, maar het blijft interessant hoe de verhoudingen uitpakken. 

De opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein is door de jaren heen flink veranderd. In de jaren zeventig gingen nog veel inwoners naar de stembus: in 1974 was de opkomst 68 procent en in 1978 zelfs 72 procent. Daarna daalde het percentage langzaam, met de laatste jaren cijfers rond de helft van de kiezers. In 2022 bracht uiteindelijk 42 procent van de stemgerechtigden zijn stem uit. 

Lukt het Nieuwegein dit jaar om die dalende trend te doorbreken? 

Een snelle vergelijking met het stembiljet van 2022. We zien een paar veranderingen. GroenLinks en PvdA doen dit jaar met een gezamenlijke lijst mee en ook Lokale Vernieuwing en VSP hebben de handen ineengeslagen. Forum voor Democratie is helemaal nieuw en Jezus Leeft! (in 2022 nog goed voor 160 stemmen) doet dit jaar niet mee. Bekijk het overzicht van de partijen.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 in Nieuwegein waren sommige verschillen echt klein. GroenLinks mocht zich net de grootste partij noemen, met slechts 162 stemmen meer dan de VVD. Dat kleine verschil gaf GroenLinks het voortouw bij de vorming van de coalitie. Ook bij andere partijen waren de marges minimaal: VSP haalde zo’n 150 stemmen meer dan zowel D66 als Lokale Vernieuwing, maar dat was genoeg voor een extra zetel (4 om 3). Elke stem maakt verschil!

In de gemeenteraad van Nieuwegein zitten mensen van allerlei leeftijden. In de afgelopen raadsperiode was het leeftijdsverschil tussen nestor Victor Goulmy en benjamin Dennis Verhagen maar liefst 58 jaar. Dat laat zien dat zowel jonge als ervaren inwoners een plek hebben in de lokale politiek.

Benieuwd welke jonge kandidaten er dit keer meedoen aan de verkiezingen? Speciaal voor jongeren is er de jongerenstemwijzer van Young Voice(Verwijst naar een externe website). Jongeren ontdekken zo snel welke partij het beste bij hun ideeën past én welke jonge kandidaat die partij op de lijst heeft staan! 

Stel dat de kiesdeler 663 stemmen is en een partij haalt 1.200 stemmen. Dan krijgt die partij eerst één zetel, omdat de kiesdeler één keer volledig is gehaald. De overige stemmen tellen daarna mee voor de zogenoemde restzetels. Als alle ‘volle’ zetels zijn verdeeld, blijven er namelijk altijd nog een paar zetels over. Die gaan naar partijen die – inclusief eventuele restzetel – de meeste stemmen per zetel halen. Zo worden de laatste zetels één voor één verdeeld.

Het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel noemen we de kiesdeler. Die bereken je door het totaal aantal geldige stemmen te delen door het aantal zetels in de gemeenteraad. In Nieuwegein zijn dat er nu dus 33. Stel dat er 21.884 geldige stemmen worden uitgebracht (zoals in 2022), dan is de kiesdeler 663.

Elke 663 stemmen leveren dan één zetel op. Partijen die de kiesdeler niet halen, mogen hopen op een restzetel. Zo ziet u maar: er zijn helemaal niet zoveel stemmen nodig voor een zetel. Echt élke stem kan het verschil maken! 

Om 11.00 uur heeft 10,6% van de Nieuwegeinse kiezers gestemd.

Vier jaar geleden had woensdag om 12.00 uur 8,4% van de kiezers zijn stem uitgebracht. Een vergelijking is niet goed te maken, want in 2022 konden inwoners vanwege corona ook al op maandag en dinsdag stemmen.

De gemeenteraad vergadert in het Stadshuis van Nieuwegein. Maar wist u dat u raadsvergaderingen tegenwoordig ook gewoon live kunt volgen? Dat was bij de eerste verkiezingen in 1971 nog ondenkbaar. Toen moesten inwoners het doen met verslagen in de krant om te lezen wat er was besproken. Nu kijkt u de vergadering eenvoudig vanuit huis mee, en wie wil, kan de beelden later ook nog eens rustig terugkijken. 

De raad zendt alles live uit via YouTube, Facebook en zijn eigen website nieuwegein.bestuurlijkeinformatie.nl(Verwijst naar een externe website). Op deze site vindt u naast de videobeelden ook alle bijbehorende informatie. 

Dit zijn waarschijnlijk de laatste gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein met 33 zetels in de raad. De stad groeit namelijk snel en nadert de grens van 70 duizend inwoners. Als die grens wordt overschreden, groeit ook de gemeenteraad mee naar 35 zetels. Dat betekent straks twee extra plekken voor raadsleden die de inwoners vertegenwoordigen. Mogelijk ziet de raad er na de volgende verkiezingen dus niet alleen politiek anders uit, maar is hij ook een stukje groter.

Dit zijn alweer de vijftiende gemeenteraadsverkiezingen in onze jonge stad. De allereerste keer dat inwoners naar de stembus gingen was in 1971. De gemeente bestond nog maar net en na de fusie van Jutphaas en Vreeswijk moest er een nieuwe gemeenteraad komen. De uitslag van de verkiezing in 1971: 

• KVP: 5 zetels 

• ARP/CHU: 3 zetels 

• PvdA: 3 zetels 

• Nieuwegein Nu: 2 zetels 

• SGP: 1 zetel 

• VVD: 1 zetel 

(Bron: Zetelverdeling gemeenteraden 1946-nu(Verwijst naar een externe website)) 

Het politieke landschap ziet er tegenwoordig heel anders uit! Hoeveel zou er na vandaag weer veranderen?

De verkiezingen zijn begonnen; de stembureaus zijn geopend. Vind het dichtstbijzijnde stembureau via deze handige kaart(Verwijst naar een externe website)! Stemmen kan vandaag tot 21.00 uur. 

Daarna start de uitslagenavond. In Nieuwegein doen 10 partijen mee aan de strijd om de zetels. Er zijn in totaal 33 zetels te verdelen. Wie komt er als winnaar uit de bus?