Gemeentelijke monumenten

In Nieuwegein staan 41 gemeentelijke monumenten. Het zijn vooral woonhuizen en (voormalige) winkelpanden in Jutphaas en Vreeswijk. Ook veel boerderijen langs de Overeindseweg, De Malapertweg en de Nedereindsweg zijn aangewezen als gemeentelijk monument. 

Gemeentelijk monument De Malapertweg 17

Een pand kan een gemeentelijk monument worden als het een aantal bijzondere eigenschappen heeft:

  • cultuurhistorische waarde;
  • gebouwd in een bepaalde bouwstijl;
  • onderdeel van een complex;
  • bijzonder militair gebouw of object;
  • bijzondere oorspronkelijke functie of bouwstijl;
  • de hoofdvorm of bouwkundige details zijn nog intact.

Het college van B&W wijst de gemeentelijke monumenten aan. De procedure hiervoor staat in de erfgoedverordening. Inwoners kunnen ook een gebouw of object voordragen als gemeentelijk monument. U kunt hiervoor contact opnemen met de beleidsadviseur Monumenten, Archeologie en Cultuurhistorie.

In Nieuwegein staan 41 gemeentelijke monumenten. 

Gemeentelijke monumenten in Nieuwegein
NummerAdresNaamBouwjaar
1Dorpsstraat 18Voormalige gereformeerde kerk Noorderkerk1898
2Dorpsstraat 2Villa De Tolgaarder1887
3Dorpsstraat 27Woon-winkelpand1600-1700
4Dorpsstraat 34Woon-winkelpand1936
5Dorpsstraat 42, 43Woon-winkelpand1900-1910
6Dorpsstraat 49Horeca1800-1900
7Dorpsstraat 50Woon-winkelpand1800-1900
8Dorpstraat 35Woon-winkelpand1838
9Dorpstraat 36Herenhuis1866
10Dorpstraat 37Herenhuis1847-1850
11Dorpstraat 55Woonhuis1826
12Galecopperdijk 13Langhuisboerderij Oudersvrucht1700-1800
13Geinoord 2Dwarshuis1736
14GildenborglaanBegraafplaats N.H. gemeente Vreeswijk 
15Handelskade 16Herenhuis1896
16Herenstraat 45Herenboerderij1874
17Herenstraat 66, 67Dubbel woonhuis1922
18Julianaweg 28Willem Alexanderschool1921
19Kerkstraat 38, 40, 42, 44, 46, 48,50/Schoolstraat 2Schoolgebouw1883
20Kerkveld 14, 15, 16, 17, 18 en 19St.-Elisabethshofje 
21Lekdijk-Oost 1Langhuisboerderij, hooiberg en schuur1876-1900
22De Malapertweg 14Boerderij en bakhuis1790
23De Malapertweg 17Stormerdijk1850-1880
24Molenstraat 1-3-5Arbeiderswoningen1600-1700
25Nedereindseweg 32Langhuisboerderij1908
26Oude Sluis 1Woon-winkelpand1700-1800
27Oude Sluis 17Woon-winkelpand1800-1850
28Oude Sluis 2 1800-1850
29Oude Sluis 21Bewaarschool1878
30Oude sluis 5Woon-winkelpand1888
31Oude Sluis 6Woon-winkelpand1879
32Overeindseweg 27Boerderij, schuur, hooiberg en boomgaard1886
33Overeindseweg 38Boerderij1700-1800
34Prins Hendriklaan 27Openbare lagere school1913
35Raadhuisplein 9Sluiswachtershuis1915-1929
36Sluis in de Doorslag -
Doorslagsluis
Doorslagsluis1671-1978
37Utrechtsestraatweg 1Onderwijzerswoning Nicolaaskerk1912
38Utrechtsestraatweg 6Kosterswoning bij de Nicolaaskerk1906
39Vreeswijksestraatweg 10Boerderij1782
40Vreeswijksestraatweg 9Woning en veestalling1929-1930
41Wiersedreef 1Huis de Wiers1654
Gemeentelijk monument Utrechtsestraatweg 1

Aan de Utrechtsestraatweg staan veel monumenten. Tussen 1984 en 1938 gaf het rooms-katholieke kerkbestuur in Jutphaas opdracht voor de aanleg van verschillende gebouwen. Ze liggen allemaal naast elkaar op het grondgebied van het voormalige huis Zwanenburg. Het gaat om de St. Nicolaaskerk (Rijksmonument) met kerkhof, de bijbehorende pastorie, het klooster met meisjesschool St. Franciscusgesticht (nu De Lantaern), de jongensschool St. Nicolaas, de onderwijzerswoning (zie afbeelding) en de kosterwoning.

Gemeentelijk monument Dorpsstraat 49

Veel gemeentelijke monumenten staan in de oude dorpskern Vreeswijk. Ze laten de ontwikkeling van Vreeswijk zien tot handelskern. De Tolgaarder aan de Dorpsstraat 2 staat op de plek waar vanaf de 17e eeuw het tolhuis heeft gestaan. Met de tol kon de hervormde kerk worden herbouwd, die door de Fransen was verwoest.  

De panden aan de Dorpsstraat 35, 36 en 37 zijn gebouwd voor koopman Krijn de Jong, H.J. Sparenburg, logementhouder van de Nederlandsche Stoombootmaatschappij, en Walraven Robert, baron Heeckeren van Brandenburg, ontvanger in Vreeswijk. Dorpsstraat 55, met de markante knik in de gevel, is een voormalige mastenmakerij. De panden aan de Oude Sluis 1, 2, 5, 6 zijn als woning met winkel gebouwd. Oude Sluis 21 is de voormalige bewaarschool (met overdekte speelplaats).

Wilt u een gemeentelijk monument onderhouden of restaureren? Dan heeft u bijna altijd een omgevingsvergunning nodig. Kijk voor meer informatie bij Monument verbouwen.