Hoe we Groot Merwede willen ontwikkelen

Voor een nieuw gebied als Groot Merwede is het belangrijk om goed na te denken over welk karakter we willen. Elke wijk in Nieuwegein heeft een eigen karakter. City is anders dan Galecop en Galecop is weer anders dan Vreeswijk. Dat komt door de verschillende gebouwen, maar ook door de geschiedenis, de bewoners en de verhalen van de wijk. 

Groot Merwede wordt een gemengde wijk met compacte gebouwen met meerdere woonlagen en een mix van wonen, werken en voorzieningen. Er moet veel groen komen, met ruimte om te ontspannen, elkaar te ontmoeten, te bewegen, te spelen en te sporten. Ook vinden inwoners biodiversiteit en natuur belangrijk.

We zetten in op een leefbare plek waar mensen naar elkaar omkijken. Waar bewoners zich betrokken voelen bij hun wijk. Daarom krijgt dit veel aandacht bij de inrichting en voorzieningen in de wijk. We willen dat Groot Merwede een toegankelijke en uitnodigende wijk wordt voor alle Nieuwegeiners. Een plek waar veel te doen is voor jong en oud.

Er komen goede voorzieningen in de wijk en goed openbaar vervoer. Daardoor kunnen bewoners hun dagelijkse boodschappen en activiteiten makkelijk lopend of met de fiets bereiken. De nieuwe tramhaltes van de Merwedelijn in Galecopperzoom-Oost en Stadseiland-Zuid spelen hierbij een grote rol. 

De tramhalte in Galecopperzoom-Oost vormt het centrum van de wijk in Galecopperzoom, met daaromheen woningen en voorzieningen. Op Stadseiland-Zuid (Westraven) komt rondom de tramhalte een knooppunt met een levendig centrumgebied.

In het westelijk deel van de Galecopperzoom komt veel groen, sport en recreatie. Dankzij goede wandel- en fietsroutes liggen alle functies niet ver van de nieuwe woningen. 

Doordat dagelijkse voorzieningen dichtbij zijn, ontmoeten bewoners elkaar vaker. En omdat alles goed bereikbaar is voor fietsers en voetgangers, bewegen mensen meer. En dragen we ook bij aan een gezonde leefomgeving. 

Om mensen meer met elkaar in contact te brengen, maken we ontmoetingsplekken in de openbare ruimte en in gebouwen. Ook zetten we in op kleine buurtjes waar mensen van verschillende leeftijden en inkomens samen wonen. Daarom komt er een mix van sociale huur, middenhuur en koopwoningen.

Ook willen we de lokale economie versterken. Talent van jongeren willen we beter benutten. Dat doen we onder meer met betaalbare werkruimtes en leerwerkbedrijven, waar jongeren ervaring kunnen opdoen en zich verder kunnen ontwikkelen.

In Groot Merwede spelen lopen, fietsen en het openbaar vervoer een grote rol. In een dichter bebouwde stad zijn veel voorzieningen makkelijk te bereiken zonder auto. Daardoor hebben bewoners de auto minder vaak nodig. Een autoluwe wijk past hierbij.

We onderzoeken wat er precies nodig is om dit goed te laten werken. Hoe verplaatsen toekomstige bewoners en bezoekers zich van, naar en door het gebied? Hoe worden pakketten en goederen bezorgd? Hoe krijgen mensen die afhankelijk zijn van de auto toch de juiste ondersteuning? En hoe voorkomen we parkeerproblemen in de buurten ernaast? Ook goede communicatie naar toekomstige bewoners hoort daarbij. Dit moet leiden tot een goed werkende mobiliteitsaanpak en is onderdeel van de planfase. 

In de Galecopperzoom zitten verschillende sportverenigingen. Je vindt hier buitensporten zoals voetbal en tennis. Sportvoorzieningen zijn belangrijk voor de omliggende wijken én voor de regio. Ze maken de Galecopperzoom tot een belangrijke plek voor sport en recreatie voor heel Nieuwegein. Daarom willen we sportvoorzieningen zoveel mogelijk dichtbij de inwoners houden.

Om in Galecopperzoom-Oost te kunnen bouwen, moeten de sportverenigingen van Sportpark Galecop naar een nieuwe plek verhuizen. Bij de ontwikkeling van een nieuw sportcomplex kijken we naar Galecopperzoom-West. We onderzoeken welke vormen van sport daar passend zijn en waar de sportverenigingen naartoe kunnen verhuizen. In 2025 kreeg de gemeente hiervoor subsidie van het Rijk.

Met een nieuw sportcomplex in Galecopperzoom-West blijven de verenigingen in de buurt. Het gebied moet uiteindelijk een open en groen sportlandschap worden, waar zowel sportclubs als individuele sporters zoals hardlopers en fietsers de ruimte krijgen. En het mogelijk is om een rondje door het groen te lopen en de hond uit te laten. Zo maken we een aantrekkelijk en gemengd gebied voor iedereen. 

We willen dat de Galecopperzoom een gezonde en groene leefomgeving wordt. Een groene omgeving nodigt uit om te wandelen, te fietsen, te sporten en buiten te spelen. Groen zorgt ook voor rust en ontspanning. Om meer ruimte te maken voor bewegen, willen we de groene gebieden goed met elkaar verbinden. Daarom willen we groene routes maken richting:

• Rijnenburg (over de A2).
• Stadseiland-Zuid over het Amsterdam-Rijnkanaal en Papendorp onder de A12 door.
• Laagraven
• Naar de bestaande wijken van Nieuwegein.

Laagraven ligt tussen Nieuwegein, Houten en Utrecht. Het is een open en groen gebied met landbouwgrond en het is onderdeel van Werelderfgoed: de Nieuwe Hollandse Waterlinies. Door de enorme groei van het aantal woningen in de steden eromheen, wordt Laagraven nog belangrijker als plek om dichtbij huis te wandelen, fietsen en recreëren, en ruimte te geven aan landbouw en natuur. Daarom zijn keuzes nodig om de samenhang en het karakter van het gebied te behouden en te versterken. 

De gemeenten Houten en Nieuwegein werken daarom binnen het Kromme Rijn Linie Landschap aan een gezamenlijke toekomstvisie voor Laagraven, die richting geeft aan de ontwikkeling van het gebied. Dat doen we samen met inwoners, organisaties en bedrijven in en om het gebied. 

Lees meer over Laagraven

• We willen een nieuw tracé van de Merwedelijn, met een nieuwe brug over het Amsterdam-Rijnkanaal. Bij deze nieuwe brug hoort een wandel- en fietsroute. 
• Daarna loopt de nieuwe tramroute langs de A.C. Verhoefweg en haakt aan op de bestaande sneltram bij de warmtebuffers bij de Symfonielaan. 
• Er komt een centrale tramhalte in de Galecopperzoom-Oost, zodat het gebied goed bereikbaar wordt en er genoeg woningen gebouwd kunnen worden. Rond deze centrale halte komt een druk en levendig centrum met woningen, voorzieningen en goede verbindingen naar Nieuwegein City en Utrecht. Om dit mogelijk te maken wordt de A.C. Verhoefweg verdiept aangelegd en overdekt. Daarop kan bijvoorbeeld een plein komen met groen. 
• Het gevolg van de nieuwe tramroute is dat er op het huidige tracé ruimte vrijkomt voor nieuwe fiets- en groenroutes. 
• De halte Zuilenstein komt iets ten noorden van het Shell-benzinestation langs de A.C. Verhoefweg. Met het verplaatsen van de halte komt ruimte vrij voor een nieuwe inrichting. Maar dit betekent ook dat bewoners van onder meer Zuilenstein verder moeten lopen naar de nieuwe tramhalte.

Lees welke besluiten er al zijn genomen over de Merwedelijn en wat nog wordt onderzocht

• Dwelfsloot is een belangrijke plek om genoeg woningen te bouwen rond de nieuwe tramhalte bij de Galecopperzoom. Er zijn zorgen over de toekomst van dit kleine natuurgebied naast de tramremise. Daarom doen we onderzoek naar de ecologische waarden in het hele plangebied: Galecopperzoom inclusief Dwelfsloot. Er moet ruimte blijven voor natuur, al hoeft dat niet per se op precies dezelfde plek.  
• De tramremise wordt landschappelijk ingepast of ingepakt, zodat de remise geen overlast geeft voor het gebied eromheen.

Het groen in de Galecopperzoom en langs het kanaal wordt verder ontwikkeld tot één sterke, goed toegankelijke groenstructuur.

• De A12 wordt afgeschermd met gebouwen en geluidsschermen.
• In dit gebied is ook ruimte voor functies die geen last hebben van geluid, zoals mobiliteitshubs en binnensport.
• De verbinding met Papendorp wordt veiliger, groener en aantrekkelijker.

• Alleen Liesbosch-West maakt onderdeel uit van de ontwikkeling van Groot Merwede en van de ambities uit het Koersdocument Groot Merwede - Nieuwegein (pdf, 84 MB) . Dit gebied (ongeveer 9 hectare) langs het Merwedekanaal kan misschien veranderen in een woon-werkgebied. 
• Een andere mogelijkheid is dat dit gebied een bedrijventerrein blijft. Het andere deel van De Liesbosch (ongeveer 100 hectare) blijft sowieso een gebied met een belangrijke economische functie. In 2026 wordt een definitieve keuze gemaakt voor 1 van de 2 mogelijkheden. Dit gebeurt in overleg met de regionale overheden.