Veelgestelde vragen over Groot Merwede

Groot Merwede wordt een gemengde wijk met compacte gebouwen met meerdere woonlagen en een mix van wonen, werken en voorzieningen. Er moet veel groen komen, met ruimte om te ontspannen, elkaar te ontmoeten, te bewegen, te spelen en te sporten. Ook vinden inwoners biodiversiteit en natuur belangrijk.

We zetten in op een leefbare plek waar mensen naar elkaar omkijken. Waar bewoners zich betrokken voelen bij hun wijk. Daarom krijgt dit veel aandacht bij de inrichting en voorzieningen in de wijk. We willen dat Groot Merwede een toegankelijke en uitnodigende wijk wordt voor alle Nieuwegeiners. Een plek waar veel te doen is voor jong en oud. 

Groot Merwede gaat er anders uit zien dan de bestaande wijken van Nieuwegein. Geen kopie dus, maar met een hogere dichtheid. De nieuwe wijken gaan onderdeel uitmaken van Nieuwegein, onder andere door de randen goed aan te laten sluiten bij bestaande wijken. 

Nieuwegein bestaat nu voor een groot deel uit eengezinswoningen. Dat past niet meer bij de demografische ontwikkeling. We krijgen te maken met vergrijzing en ook met een groot tekort aan woningen voor jongeren en starters. Maar we willen geen wijk maken met alleen jongeren of alleen ouderen. Het doel is een gevarieerde wijk, met sociale huur, middenhuur en koopwoningen in verschillende prijsklassen. Hierbij kijken we verder dan vandaag. Deze wijk moet toekomstbestendig zijn.

Nieuwegein wil in Galecopperzoom een nieuwe woonwijk bouwen met ongeveer 6.000 tot 8.000 woningen. Deze woningen zijn bedoeld voor de regionale woningmarkt, met bijzondere aandacht voor Nieuwegeiners die hier willen starten of blijven wonen.

Nieuwegein groeit. Er komen meer inwoners bij en steeds meer mensen wonen alleen of in kleine huishoudens. Ook wordt wonen duurder, vooral voor jongeren. Daarom is er veel behoefte aan kleine en betaalbare woningen. Twee-derde van de woningen valt daarom in het betaalbare segment (sociale huur, middenhuur en betaalbare koopwoningen). 

Ook willen we ervoor zorgen dat ouderen die kleiner willen wonen, een passende woning kunnen vinden in Groot Merwede. Daardoor komen grotere woningen weer vrij voor gezinnen.

Maar we willen geen wijk maken met alleen jongeren of alleen ouderen. Het doel is een gevarieerde wijk, met sociale huur, middenhuur en koopwoningen in verschillende prijsklassen.

Het Koersdocument Groot Merwede - Nieuwegein is nog niet het uiteindelijke plan. Het beschrijft vooral de uitgangspunten, ambities en voorwaarden voor het Nieuwegeinse deel van Groot Merwede. Dit wordt ondersteund met sfeerbeelden en kaarten. Het Koersdocument is de basis voor de volgende fase. In die fase worden de plannen verder uitgewerkt. Dan komen er meer concrete ontwerpen en kaarten, waar de gemeenteraad later opnieuw een besluit over neemt. 

De kaarten in het Koersdocument geven een schematisch beeld. De vlekken zijn woningbouw en de lijnen zijn verbindingen. Het zijn geen concrete ontwerpen en laten dus ook niet op straatniveau zien waar de woningen of tramlijnen komen. In november 2025 heeft de gemeenteraad het Koersdocument vastgesteld. Daarmee heeft de gemeenteraad besloten dat Groot Merwede een officieel project is en dat we hiervoor plannen kunnen maken. 

De woningen zijn bedoeld voor de regionale woningmarkt, met bijzondere aandacht voor Nieuwegeiners die hier willen starten of blijven wonen. Voorrang geven aan bepaalde doelgroepen mag alleen als dit past binnen de wet en binnen regionale afspraken. We gebruiken de middelen die we hebben om goede doorstroming op de woningmarkt mogelijk te maken.

We verwachten dat de eerste woningen na 2030 klaar zijn. 

Met het voorlopig Voorkeursalternatief zetten we in op een tramlijn met een snelle, rechtstreekse verbinding vanaf Utrecht CS tot de A12. De tram rijdt langs de Europalaan, in een verdiepte ligging. Uit onderzoek blijkt dat je zo binnen 15 minuten van Nieuwegei n City naar Utrecht CS kunt reizen, inclusief overstappen.

Er wordt een groei van ongeveer 80% OV-reizigers verwacht van en naar Utrecht-Zuidwest en Nieuwegein. Bussen kunnen al deze reizigers niet vervoeren. Dat komt vooral doordat er te weinig ruimte is om nog meer bussen van en naar Utrecht Centraal te laten rijden. 

Een deel van de bussen wordt vervangen door de Merwedelijn. Deze tramlijn wordt snel, rechtstreeks en verdiept aangesloten op Utrecht Centraal. Dat betekent dat er inderdaad minder bussen gaan rijden. Er komt een nieuw busnetwerk voor de nieuwe situatie met de Merwedelijn. De komst van de Merwedelijn en de aanpassingen in het openbaar vervoer (buslijnen) mogen de bestaande wijken niet minder bereikbaar maken met het OV.

Bussen kunnen niet zulke grote aantallen reizigers vervoeren. Dat komt vooral doordat er te weinig ruimte is om nog meer bussen van en naar Utrecht Centraal te laten rijden. Alleen een tram is betrouwbaar genoeg om zo veel reizigers in korte tijd te vervoeren. Naast een tram zijn er ook bussen en snelle fietsroutes nodig.

Dat weten we nog niet. De gemeente Nieuwegein wil graag dat de Merwedelijn via een nieuw tramtracé komt te lopen met een nieuwe brug over het Amsterdam-Rijnkanaal en een centrale halte in de Galecopperzoom. Daarnaast wil de gemeente dat er een nieuwe halte komt bij het Shell-benzinestation langs de A.C. Verhoefweg. Deze nieuwe halte komt een paar 100 meter van de tramhalte Zuilenstein. Tramhalte Zuilenstein verdwijnt dan. Hier moet nog een besluit over komen.

Meer informatie: Hoe we Groot Merwede willen ontwikkelen

Voor de eerste bewoners moet er een goede OV-verbinding zijn. In het begin kan dit met snelle buslijnen. De nieuwe Merwedelijn verbindt verschillende delen van Groot Merwede met elkaar. Die wordt gebouwd nadat de eerste woningen zijn opgeleverd.

In de gesprekken met inwoners kwam een aantal zorgpunten naar voren over het autoluwe karakter, waaronder het zogenaamde 'waterbedeffect'. Dit effect houdt in dat auto's van bewoners of bezoekers van de nieuwe wijk worden geparkeerd in de wijken eromheen. Wij vinden het belangrijk dat deze zorgen en aandachtspunten goed worden meegenomen in een op te stellen mobiliteitsplan.

Het uitgangspunt voor deze wijk is dat we zorgen voor goede loop- en fietsverbindingen en aantrekkelijk openbaar vervoer. Dat maakt dat bewoners minder afhankelijk worden van de auto, ook door de aanwezigheid van dagelijkse voorzieningen in het gebied. In het mobiliteitsplan zullen we ook aandacht besteden aan parkeren en autobereikbaarheid, met privéauto’s en deelauto's. Bij de uitwerking van het mobiliteitsplan worden bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden uitgenodigd om mee te denken. 

Voor de verkoop van de woningen is het belangrijk dat aan toekomstige bewoners goed gecommuniceerd wordt dat het een autoluwe wijk is en wat dit betekent. 

De ontwikkeling van de Merwedelijn tussen Utrecht en Nieuwegein en Rijnenburg gebeurt in verschillende stappen. In januari 2026 is besloten om de besluitvorming over de Merwedelijn in 2 delen op te splitsen. Het Rijk en de regio kozen ervoor de route tussen Utrecht CS en Westraven verder uit te werken. Dit heet het voorkeursalternatief. Voor het 2e deel van de Merwedelijn (van Westraven via de Galecopperzoom naar Nieuwegein City en Rijnenburg) komt een extra onderzoek en apart besluitvormingstraject naar de maakbaarheid van deze route. Voor dit deel is op dit moment ook nog niet genoeg geld beschikbaar.

Deze keuze om te splitsen is gemaakt op basis van de uitkomsten van het onderzoek, het beschikbare budget en een onafhankelijk advies, waardoor het Rijk en de regio weer belangrijke stappen kunnen zetten. De afgelopen maanden voerden het Rijk en de regio gesprekken over extra budget voor de nieuwe tramlijn. Er zijn extra investeringen van € 562 miljoen vanuit het Rijk toegezegd en er komt € 160 miljoen vanuit de regio. Er is ook een onafhankelijk advies gevraagd. Het advies laat zien wat nodig is om op tijd een nieuwe tramlijn aan te leggen om de nieuwe wijken bereikbaar te maken. Met dit geld kunnen we snel beginnen met het Utrechtse deel van de nieuwe tramlijn.

Voor het 2e, Nieuwegeinse deel van de Merwedelijn moeten grofweg 2 opties worden onderzocht: 

• Met een nieuwe brug en een halte centraal in Galecopperzoom, die ten zuiden van de halte in de Galecopperzoom splitst in een lijn naar City/IJsselstein/Nieuwegein-Zuid en een lijn die naar Rijnenburg kan rijden. In deze variant zou het tracé naar Nieuwegein langs de A.C. Verhoefweg komen te liggen en de halte Zuilenstein verplaatst worden naar de A.C. Verhoefweg. Dit heeft de voorkeur van de gemeente Nieuwegein, omdat deze variant zorgt voor een snelle en rechtstreekse verbinding vanuit Nieuwegein naar de Galecopperzoom. En omdat een centrale halte een betere stedenbouwkundige opzet mogelijk maakt met genoeg woningen dichtbij de halte. 
• Via de bestaande brug. In dat geval splitst de lijn zich direct na de brug in de huidige Sunijlijn via Huis de Geer en Zuilenstein (zoals nu) en een doortrekking langs de Taludweg en Galecopperlaan naar Rijnenburg. De halte komt dan zuidelijker te liggen en dit heeft gevolgen voor de stedenbouwkundige opzet van Galecopperzoom. 

Om deze keuze te kunnen maken, is extra onderzoek nodig waarbij onder andere wordt gekeken naar de technische maakbaarheid van de 2 varianten, verschil voor het aantal woningen en gevolgen voor de toekomstige doortrekking naar Rijnenburg. Dit onderzoek wordt nu uitgevoerd binnen U Ned. 

Afhankelijk van de onderzoeksresultaten kan dit onderzoek in de zomer van 2026 leiden tot (tussen)conclusies, of begin 2027. 

De sportverenigingen van Sportpark Galecop moeten een nieuwe plek krijgen, zodat er gebouwd kan worden in Galecopperzoom-Oost. Bij de ontwikkeling van een nieuw sportcomplex kijken we naar Galecopperzoom-West. We onderzoeken welke vormen van sport daar passend zijn en waar de sportverenigingen naartoe kunnen verhuizen. De gemeente kreeg hier in 2025 subsidie voor van het Rijk.

In de Galecopperzoom zitten verschillende sportverenigingen. Je vindt hier buitensporten zoals voetbal en tennis. Sportvoorzieningen zijn belangrijk voor de omliggende wijken én voor de regio. Ze maken de Galecopperzoom tot een belangrijke plek voor sport en recreatie voor heel Nieuwegein. Daarom willen we sportvoorzieningen zoveel mogelijk dichtbij de inwoners houden. 

Met een nieuw sportcomplex in Galecopperzoom-West blijven de verenigingen in de buurt. Het gebied moet uiteindelijk een open en groen sportlandschap worden, waar zowel sportclubs als individuele sporters zoals hardlopers en fietsers de ruimte krijgen. En het mogelijk is om een rondje door het groen te lopen en de hond uit te laten. Zo maken we een aantrekkelijk en gemengd gebied voor iedereen.

Bij het maken van de plannen vinden we een gezonde en groene leefomgeving heel belangrijk. In het oostelijke, stedelijke deel van de Galecopperzoom komt veel ruimte voor groen. Hier maken we fijne plekken om elkaar te ontmoeten, te ontspannen, te spelen en te bewegen. Doordat auto’s aan de rand van de wijk gaan parkeren, is er genoeg ruimte voor dit groen. 

Galecopperzoom-West wordt ook een landschap met veel groen en mogelijkheden om te sporten en ontspannen. Groen en water worden goed met elkaar en de omgeving verbonden. Zo worden de oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal, het Merwedekanaal en de Galecopperwetering met elkaar verbonden.

We onderzoeken de natuur in de hele Galecopperzoom, inclusief Dwelfsloot. Op basis van dit onderzoek bekijken we welke natuur kan blijven, welke we kunnen versterken, en welke natuur eventueel moet worden verplaatst of gecompenseerd. Omdat er veel plannen zijn en weinig ruimte, lukt dat waarschijnlijk niet overal. De keuzes die nodig zijn, maken we zorgvuldig en samen met de omgeving.

Rijnenburg is Utrechts grondgebied. Gemeente Utrecht heeft onderzocht wat geschikte plekken zijn voor een nieuwe evenementenlocatie. Van de 66 onderzochte plekken kwam alleen Rijnenburg-Noord als kansrijk naar voren op basis van de Utrechtse voorwaarden: 

• Minimaal 3 hectare.
• Geschikt voor minimaal 10.000 bezoekers.
• Maximaal 12 evenementendagen per jaar. 

Het Utrechtse college heeft de onderzoeksresultaten in januari 2026 voorgelegd aan de Utrechtse gemeenteraad. Daarbij is niet besloten dat de evenementenlocatie er ook echt komt. Het besluit betekent alleen het einde van een zoektocht.

De Utrechtse gemeenteraad heeft besloten dat de locatie mag worden meegenomen in een vervolgtraject binnen de gebiedsontwikkeling van Rijnenburg. Dat betekent dat de mogelijkheid van een evenementenlocatie wordt meegenomen en besproken. Daarbij liggen verschillende functies voor de inrichting van het Noordelijke Landschapspark van Rijnenburg op tafel. Dit betekent niet dat is besloten dat dit evenemententerrein er komt. Het is alleen onderdeel van een proces waar verschillende opties en keuzes worden gewogen. Hiervoor start gemeente Utrecht een participatietraject van april t/m juni 2026. Kijk op denkmee.utrecht.nl/rijnenburg(Verwijst naar een externe website). Daarna wordt een besluit genomen, naar verwachting halverwege 2026.

Wat vindt gemeente Nieuwegein?

Wij vinden het essentieel dat onze inwoners en wij als gemeente goed worden betrokken in de plannen voor Rijnenburg. De belangen van Nieuwegein moeten goed in kaart worden gebracht en worden meegewogen in de besluitvorming. De gemeente Nieuwegein en Utrecht hebben ook afgesproken dat de nieuwe woonwijken Rijnenburg en Groot Merwede in samenhang worden ontwikkeld. We zien er in deze samenwerking op toe dat het belang van een goede betrokkenheid van Nieuwegeiners wordt meegenomen. Als er meer bekend is over het vervolgproces, zullen wij dit delen via onder andere deze website en de nieuwsbrief.

Op dit moment bereiden we ons voor op de planfase en doen we een aantal onderzoeken en analyses, om te komen tot een goed plan van aanpak. Met dit plan van aanpak wordt het daadwerkelijke planproces gestart, waarin we gaan werken aan een gebiedsprogramma. 

Dit proces doen we graag samen met inwoners en start naar verwachting in het laatste kwartaal van 2026. Schrijf u in voor de nieuwsbrief(Verwijst naar een externe website) als u op de hoogte wilt blijven.

De bouw van de eerste huizen kan rond 2030 beginnen. De bouw van Groot Merwede zal jaren duren. We kunnen ook pas veel gaan bouwen als de tram rijdt.

We starten nu eerst met verschillende onderzoeken die nodig zijn om ruimtelijke plannen te kunnen maken. Zo laten we binnenkort een onderzoek naar beschermde plant- en diersoorten uitvoeren. Ook bekijken we of de bodem geschikt is en of er archeologische resten liggen. 

Daarna werken we toe naar een gebiedsprogramma. Dit wordt een document waarin we de uitgangspunten, doelen, voorwaarden en ambities uit het Koersdocument Groot Merwede - Nieuwegein verder uitwerken tot een plan. Het is lastig om precies te zeggen wanneer dit klaar is. Dat komt vooral doordat we afhankelijk zijn van besluiten van het Rijk en de regio. In het beste geval is het gebiedsprogramma eind 2027 klaar. 

Vanaf 1 juli 2026 zijn er in een groot deel van de provincie Utrecht geen nieuwe elektriciteitsaansluitingen meer mogelijk. Netbeheerder TenneT heeft deze maatregel aangekondigd om overbelasting van het stroomnet en mogelijke storingen te voorkomen. De aansluitpauze blijft gelden totdat er weer genoeg ruimte op het net beschikbaar is. Het Rijk en betrokken partners bekijken de situatie ieder halfjaar en bepalen dan of er ruimte ontstaat voor nieuwe aansluitingen. Voor alle ontwikkelingen in de Utrechtse regio is dit komende jaren een urgent probleem.

Lees meer over netcongestie

Gevolgen voor Groot Merwede

Voor Groot Merwede heeft deze maatregel op dit moment nog geen grote directe gevolgen. Het project zit nog in de planvormingsfase. In deze fase brengen we de verwachte energiebehoefte en mogelijke kansen en risico’s zorgvuldig in beeld. Ook zoeken we al in een vroeg stadium de samenwerking met partners zoals de netbeheerder. Samen verkennen we oplossingen, bijvoorbeeld slimme energiesystemen en innovaties. Zodat we Groot Merwede goed voorbereid en toekomstbestendig kunnen ontwikkelen, zonder vertraging door de aansluitpauze.

De gemeente Nieuwegein heeft de Galecopperzoom tot 2030 een tijdelijke bestemming gegeven. In het gebied is ruimte voor sportverenigingen en tijdelijke plannen op het gebied van ontspanning, onderwijs en het opwekken van duurzame energie. Hierdoor leverde het gebied een maatschappelijke bijdrage in afwachting van de nieuwbouwplannen van Groot Merwede. De contracten in de Galecopperzoom lopen eind 2029 af.